सातत्य पूर्ण सर्वंकष मूल्यमापन CCE जाणून घेऊ या.

   20 ऑगस्ट 2010 शासननिर्णयानुसार  सातत्यपूर्ण सर्वंकष मूल्यमापन याबाबत आपण माहीती करून घेऊया . C.C.E.  नुसार आकारीक मुल्यमापन व संकलीत मुल्यमापन यातुन आपण विद्यार्थ्याचे मुल्यमापन करतो  . आकारीक मुल्यमापनात विद्यार्थ्याच्या अध्ययन प्रक्रियेचे मुल्यमापन तर संकलीत मुल्यमापनातुन विद्यार्थ्याचे संपादणुकिचे मुल्यमापन करतो . आकारीक मुल्यमापनात एकुण आठ साधनतंत्राचा वापर करतो .  इयत्ता३ री ,४ थी ,व ५  वी परिसर अभ्यास याविषयाचे  * परिसर अभ्यास भाग 1 साठी 60 टक्के भारांश *व *परिसर अभ्यास भाग 2 साठी 40 टक्के भारांश घ्यावा.*

1. दैनंदीन निरीक्षण
2. तोंडी काम
3. कृती / उपक्रम
4. प्रयोग /प्रात्यक्षिक
5. प्रकल्प
6. स्वाध्याय / वर्गकार्य
7. चाचणी
8. इतर साधने ( स्वंयमुल्यमापन व सहाध्यायी , पडताळा सुची , विद्यार्थी संचिका , पदनिश्चयन श्रेणी , मतावली , प्रासंगीक नोंदी , अभिरुची प्रश्नावली ) इत्यादी

          ही साधनतंत्रे  अध्ययन अध्यापन व मुल्यमापन यासाठी उपयुक्त आहेत .

• दैनंदीन निरिक्षण : विद्यार्थी निरीक्षणातुन शिकतो . क्षेत्रभेटी , सहली , प्रयोगशाळा , याठिकाणी अनेक प्रकारची निरिक्षणे करत असतो . यातुन त्याचे अध्ययन होते . शिक्षकाने विद्यार्थ्याच्या अध्ययनातील प्रगती , रुची , आवड , मुल्य, जीवनकौशल्ये , व्यकतीमत्व विकास , शिकण्याची गती, पध्दती , अध्ययनातील अडथळे , शारीरिक , भावनिक , बौध्दीक याचा मागोवा घेवुन अध्यापनात सुधारणा व विद्यार्थ्याला मार्गदर्शन यासाठी शिक्षकाने दैनंदीन निरिक्षण करावे . सत्रनिहाय विषयापुढे नोंदवहीमध्ये अत्यंत उल्लेखनिय नोंदी कराव्यात .
• तोंडी काम : हे साधनतंत्र भाषण , संभाषण , मुलाखत गटचर्चा , प्रश्नोत्तरे , भुमिका मांडणी , आकृती , नकाशा , आलेख , चित्रवाचन यासाठी वापरता येते . गटात व वैयक्तिक स्वरुपात घेता येते . योग्य भारांष ठरवुन सत्रनिहाय विद्यार्थ्याचे तोंडी काम तपासावे.
• कृती / उपक्रम : चित्रावर , स्वाध्यायावर , निरिक्षण यासाठी  विशिष्ट हेतु डोळ्यासमोर ठेवुन केलेले काम म्हणजे कृती आणि अनेक कृतीची गुंफन म्हणजे उपक्रम. चौकटीबाहेर जाऊन प्रत्येक्ष अनुभवातुन  स्वताच्या गतीने अनौपचारीक वातावरणात शिकता येते . शिक्षकानी सत्रात अनेक कृती आणि उपक्रम यांचा सराव घ्यावा . त्यातील एका कृतीची किंवा उपक्रमाची मुल्यमापनासाठी निवड करून त्यातील सहभाग सातत्य सफाईदार पणा  याचा विचार करून गुणदान करावे.
• प्रयोग / प्रात्यक्षिक : कृतीतुन संकल्पना , नियम , गुणधर्म , निष्कर्ष यांचा पडताळा घेणे म्हणजे प्रयोग होय. यातुन कारक कौशल्याचा विकास होतो . कृतीतुन शिकता येते . घोकंपट्टी टळते . अमुर्त कल्पना स्पष्ट करण्यास मदत होते. प्रात्यक्षिकातुन सराव , दृढीकरण होते . सत्रात शिक्षकाने अनेक प्रयोग प्रात्यक्षिके घ्यावेत . एका प्रयोगाचे किंवा प्रात्यक्षिकाचे मुल्यमापनासाठी निवड करून कृतीतील क्रम सातत्य , अचुकता सफाईदारपणा निरिक्षणातील वेगळॆपण साधने हाताळण्याचे कौशल्ये या निकषावर गुणदान करावे .
• प्रकल्प : प्रकल्पातुन प्राप्त ज्ञानाचे उपयोजन कृतीतुन अध्ययन , जीवनकौशल्याचा विकास आत्मविश्वास , स्वावलंबन , सहकार्य , सादरीकरण , निवेदन  या गुणाचा विकास होतो . प्रकल्पाचे प्रकार संग्रह , सर्वेक्षण , संशोधन , प्रतिकृती तयार करणे . कोणत्याही एका सत्रात विद्यार्थ्याने एक प्रकल्प पुर्ण करावा . प्रकल्पाचे नियोजन कार्यवाही माहीती संकलन , निष्कर्ष , सादरीकराण यानुसार गुण द्यावेत .
• स्वाध्याय / वर्गकार्य : शाळेत व शाळॆबाहेर स्वंयअध्ययनातुन शिकण्याची प्रक्रिया सतत चालू रहावी , ज्ञानाचे दृढीकरण व उपयोजन यासाठी उपयुक्त . शिक्षकानी स्वताची प्रश्नपेढी तयार करुन नियोजनपुर्वक स्वाध्याय द्यावेत . आशयाची समज नाविन्य , मांडणी याचा विचार करून  गुणदान करावे.
• चाचणी : पुस्तकासह व पुस्तकाशिवाय चाचणी घेता येते. यातुन लेखी प्रतिसाद , विचारप्रक्रिया , मध्यवर्ती कल्पना , आशयाची समज , उपयोजन , अभिव्यक्ति , आकलन पडाताळता येते . सराव , मुल्यमापन यासाठी उपयुक्त उता-यावरील प्रश्न , नकाशा , चित्रे , आलेख , यावरील प्रश्न काढून पुस्तकासह चाचणी घेता येते . यासाठी पुरेसे साहित्य नियोजन , विद्यार्थ्याना नीट सुचना दिल्या पाहिजेत .
• इतर साधने ( स्वंयमुल्यमापन व सहाध्यायी , पडताळा सुची , विद्यार्थी संचिका , पदनिश्चयन श्रेणी , मतावली , प्रासंगीक नोंदी , अभिरुची प्रश्नावली ) इत्यादी यातुन विद्यार्थ्याचा छंद , कल , आवड , अभिरुची , जीवनकौशल्ये पडताळता येतात.

   

संकलीत मुल्यमापन

    प्रत्येक सत्राच्या अखेरीस करावयाचे मुल्यमापन , संकलीत मुल्यमापन आणि आकारीक मुल्यमापन यातील प्राप्त गुण एकत्रीत करून विषयनिहाय श्रेणी द्यावी . संकलीत मुल्यमापनानंतर अतिरिक्त व पूरक मार्गदर्शनासाठी किमान 15 दिवसाचा कालावधी  राखुन ठेवावा . संकलित मुल्यमापन तोंडी , प्रात्यक्षिक   व लेखी स्वरूपात घ्यावा . लेखी चाचणीसाठी संविधान तक्ता तयार करून ज्ञान , आकलन , उपयोजन , कौशल्य ही उद्दीष्टे मुक्त , बध्द प्रश्न ,  दीर्घोत्तरी , लघुत्तरी वस्तुनिष्ठ या प्रश्नप्रकारासह सृजनात्मक प्रश्न विचारांना चालना देणारे प्रश्न मुक्तोत्तरी प्रश्न  , मुल्य तपासणारे प्रश्न , कारण मिमांसा जाणणारे प्रश्न चाचणीत टाकावेत . सोपे, मध्यम, कठीण  याचेही प्रमाण राखावे . यासाठी शिक्षकाकडे स्वताची प्रश्नपेढी  असणे आवश्यक आहे . शिक्षकाने स्वता प्रश्नपत्रिका काढावी . 

स्रोत :  सातत्य पूर्ण सर्वंकष मूल्यमापन प्रशिक्षण मार्गदर्शन पुस्तिका 

शाळेने कात टाकली दैनिक महाराष्ट्र टाईम्स दि.२१.०७.२०१५

 

उपक्रम

क्रोधाचा  म्हणजेच (रागाचा) स्वत:चा एक पूर्ण परिवार आहे. रागाची एक लाडकी बहिन आहे हट्ट, ही सदैव रागा बरोबर असते. रागाची पत्नी आहे हिंसा, हि मागे लपलेली असते, कधी कधी आवाज ऐकुन बाहेर येत असते. रागाच्या मोठ्या भावाचे नाव आहे अहंकार, रागाचा पिता आहे तो या दोघानाही घाबरतो त्याचे नाव भय (भिती), आणि त्याला दोन मुली सुद्धा आहेत निंदा व चुगली, एक सतत तोंडा जवळ असते, तर दूसरी काना जवळ असते. वैर हा रागाचा मुलगा आहे. इर्षा ही या परिवाराची सुन आहे. या रागाची नात सुद्धा आहे तिचे नाव घृणा, ही नेहमी नाका जवळच असते, नाक मुरडने एवढेच हिचे काम. उपेक्षा ही रागाची आई आहे. त्या मुळे सर्वांना नम्र विनंती आहे या परिवारा पासून दूर रहा सुख, सम्पत्ती, समाधान, तुमच्या घरी सर्व मांगल्य राहील. 
हसत रहा , हसत जगा !

🙏🙏🙏🙏
विद्येविना मती गेली।
मतीविना नीती गेली।
नीतीविना गती गेली।
गतीविना वित्त गेले।
वित्तविना शुद्र खचले।
एवढे अनथ॔ एका अविद्येने केले।।   
स्त्री शिक्षणाचे खरे जनक राष्ट्रपिता महात्मा ज्योतिबा फुले यांना  कोटी-कोटी प्रणाम
🙏🙏🙏🙏🙏